Stare mapy Polski - co jest warte i gdzie szukać na targach

Stare mapy Polski na targu staroci

Stare mapy Polski to poszukiwany dział kolekcjonerski. Znacznie popularniejsze niż mapy współczesne, przyciągają ludzi zainteresowanych historią terytorialną, genealogią czy po prostu estetycznymi wydaniami kartograficznymi. Pytanie brzmi: które mapy rzeczywiście warte są uwagi i inwestycji?

Okresy historyczne decydujące o wartości

Mapy z XVI i XVII wieku to skarby. Pochodzą z czasów, gdy kartografia polska rozwijała się dynamicznie, a mapy były drukowane w ograniczonych nakładach. Mapy Władzia Poczobuta czy wydania z pracowni Jana Janssona poszukują kolekcjonerzy na całym świecie.

Mapy XVIII i XIX wieku stanowią zdecydowanie większość ofert na targach. Tu rozróżnienie między mapami wartościowymi a zwykłymi atlasami bywa subtelne. Kluczowa jest edycja, wydawca i stan zachowania. Mapy z austriackiego atlasu Liesganiga (1779-1783) czy pruskie wydania Schroetera cieszą się stałym zainteresowaniem.

Mapy XX wieku przed 1945 rokiem mają swoje miejsce w kolekcjach, szczególnie karty wojskowe czy turystyczne z międzywojnia. Mapy sprzed II wojny światowej pokazujące ówczesne granice Polski stanowią ciekawy dokument historyczny.

Co zwraca uwagę kolekcjonera

Układ kartograficzny to pierwsza rzecz. Czy mapa prezentuje całą Polskę czy jej fragment? Mapy województw lub miast wojewódzkich mogą być równie interesujące co mapy całego kraju, szczególnie jeśli dotyczą regionów o bogatej historii.

Kolorowanie jest ważnym wyznacznikiem wartości. Mapy ręcznie kolorowane, szczególnie harmonijnie i precyzyjnie, reprezentują wyższą półkę. Trzeba jednak rozróżnić kolorowanie współczesne (znacznie obniżające wartość) od oryginalnego.

Wydawca i pochodzenie mapy liczą się zarówno dla wariantu jak i dla ceny. Mapy z wydawnictw szlacheckich czy akademickich to coś innego niż mapy szkolne czy masowo wydawane.

Stan to zawsze istotna kwestia. Zabrudzenia, załamania czy ubytki papieru rzeczywiście obniżają wartość, ale niezniszczone starsze mapy to już dobry rezultat.

Gdzie szukać na targach

Stanowiska zajmujące się atlasami i wydawnictwem starym zwykle posiadają w ofercie również mapy osobne. Pytaj wprost — część kolekcjonerów przychodzi ze specjalnymi życzeniami, a handlowcy czasem przechowują mapy poza ekspozycją.

Targi antykwaryczne w większych miastach gwarantują bardziej zróżnicowaną ofertę niż lokalne imprezy. Jednak to na małych, wyspecjalizowanych targach trafia się okazje — mniej zamianów, prostsi handlowcy, bardziej do negocjacji.

Niemande znaczenia dla znalezienia zabytkowych map nie mają kontakty. Część kolekcjonerów buduje relacje z kilkoma handlowcami, którzy wiedząc o preferencjach, odkładają im interesujące egzemplarze.

Przed zakupem warto sprawdzić ofertę dostępnych targów staroci — może właśnie ten weekend przyniesie coś warte uwagi. Zajrzyj na terminarz targów lub przeglądnij stronę główną by znaleźć bliskie Tobie imprezy.